[021] 88 71 24 59
مطب: یکشنبه و سه شنبه 20:00 - 15:00
با تعیین وقت قبلی
تهران، قائم مقام فراهانی، بیمارستان تهران کلینیک، کوچه شهدا، پلاک 4

سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم

آیا سرطان دهانه رحم درمان دارد ؟ سن ابتلا به این سرطان بیشتر در چه سنی است ؟ هشدار های سرطان دهانه رحم چیست ؟ به طور حتم بیشتر افراد با شنیدن اسم سرطان دچار استرس و نگرانی می شوند ،اما آیا سرطان درمانی هم دارد ؟ شناخت و آگاهی داشتن در رابطه با انواع سرطان می تواند نقش بسزایی در روند درمان داشته باشد . در این مقاله سعی بر این است تا شما را با علائم و راهکار های درمان  و پیشگیری از سرطان گردن رحم آشنا کنیم .

سرطان-گردن-رحم

سرطان-گردن-رحم

آیا سرطان دهانه رحم کشنده است ؟

سرطان گردن رحم در حقیقت سومین سرطان شایع دستگاه تناسلی و هشتمین سرطان شایع غیر پوستی در زنان است . میزان بروز و مرگ و میر سرطان گردن رحم  در کشور های  توسعه یافته  در ۵۰ سال گذشته کاهش یافته  است . علت این موضوع  غربالگری  گسترده  با استفاده  از پاپ اسمیر است .با این وجود  سرطان  گردن رحم  هنوز هم  دومین  علت مرگ و میر  و موربیدیته ناشی  از سرطان  در میان  زنان در کشور های در حال توسعه است . عفونت با پاپیلوماویروس  انسانی (HPV) مهم ترین عامل خطر است . می توان گفت ۸۰ درصد  از زنان در ایالات متحده  در سنین باروری عفونت HPV را کسب می کند .

DNA ویروس HPV در بیش از ۹۰ در صد از ضایعات  پیش تهاجمی  و تهاجمی  یافت شده است . هم اکنون یک واکسن HPV (گاردازیل )برای افراد مونث غیر باردار که سن آن ها بین ۹-۲۶ سال است ،در دسترس است .دکتر اعظم السادات موسوی ، متخصص زنان و زایمان و فوق تخصص انکولوژی با استفاده از روش های نوین به درمان این بیماری می پردازد.برای مشاوره و تعیین وقت قبلی با شماره های ۸۸ ۷۱ ۲۴ ۵۹ تماس بگیرید یا به آدرس اینستاگرام مراجعه کنید .

سبب شناسی سرطان گردن رحم

کارسینوم سلول سنگفرشی مسئول ۸۰ درصد  و کارسینوم آدنومی –سنگفرشی مسئول ۱۵ درصد  از موارد سرطان های گردن رحم است . باقی موارد از نظر بافت شناسی نادر هستند . HPV مهم ترین عامل خطر در پیدایش  نئوپلازی  داخل  اپیتلیالی گردن رحم (CIN) و سرطان گردن رحم است . انواع سرطان زای  پر خطر  HPV  شامل:۱۶،۱۸،۳۱ و ۴۵ .

 عوامل خطر HPV

عوامل خطر HPV عبارتند از:

  • شروع زودرس فعالیت جنسی
  • شرکای جنسی متعدد
  • شرکای جنسی پر خطر (مثلا فعالیت بی بند و بار جنسی ،برخورد جنسی با شریک جنسی مبتلا  به HPV)

HPV شایع ترین STD ویروسی در ایالات متحده است ،همچنین شایع ترین علت غیر طبیعی بودن پاپ اسمیر  در زنان می باشد . برخی سروتیپ ها می توانند  باعث کارسینوم سلول سنگفرشی در گردن رحم ،مقعد ،فرج ،مهبل ،پنیس واوروفارنگس شوند .

HPV باعث زگیل  های مقعدی –تناسلی ،جلدی و مخاطی نیز می شود . DNA ویروس HPV  را می توان  در دهان و نازوفارنگس شیر خواران مادران مبتلا به عفونتHPV پیدا کرد . عفونت HPV  درمان قطعی ندارد ولی ممکن است به طور خود به خود برطراف شود ،به ویژه در مواردیکه عفونت خفیف باشد .

سرطان-گردن-رحم

سرطان-گردن-رحم

سایر عوامل خطر ساز سرطان دهانه رحم عبارتند از :

  • سیگار کشیدن
  • سابقه سایر بیماری های STD
  • تعداد بارداری های منجر به فرزند زنده
  • تضعیف ایمنی
  • وضعیت اجتماعی –اقتصادی ضعیف
  • در معرض تشعشع قرار گرفتن و سابقه دیسپلازی سنگفرشی در فرج یا مهبل

علائم سرطان دهانه رحم

  •  شایع ترین تظاهر اولیه خونریزی غیر طبیعی است(پس از مقاربت ،بین قاعدگی ها یا پس از یائسگی )
  • ترشح غیر طبیعی  از مهبل (ممکن است آبکی ،خون آلود ،موکوئید ،چرکی یا بدبو باشد)
  • تظاهر معمول متروراژی بدون درد متناوب  یا لکه بینی است که پس از مقاربت اتفاق بیفتد .
  • با بزرگ شدن سرطان، حملات خونریزی شدید تر ،مکرر تر و طولانی تر می شوند .

نشانه های دیر رس سرطان گردن رحم شامل :

  • درد راجعه به پهلو یا اندام تحتانی
  • سوزش ادرار
  • وجود خون در ادرار
  • خونریزی  از رکتوم
  • یبوست بهبود ناپذیر
  • ادم پایدار یک یا هر دو اندام تحتانی
  • خونریزی شدید و ارومی .
  • نکروز
  • التهاب و خونریزی ممکن است باعث نتایج مثبت کاذب در پاپ اسمیر شوند .

تشخیص های افتراقیسرطان دهانه رحم

مرحله O:کارسینوم درجا

مرحله I:محدود  به گردن رحم

مرحله II:فراتر از گردن رحم گسترش یافته است ،ولی به دیوار های  جانبی لگن یا یک سوم تحتانی مهبل نرسیده است .

مرحله II:دیوار های جانبی لگن یا یک سوم تحتانی مهبل را گرفتار کرده است .

مرحله IV:بیماری متاستاتیک

سرطان-گردن-رحم

سرطان-گردن-رحم

ارزیابی تشخیصی سرطان گردن رحم

آزمون سلول شناسی غربالگری سالانه سرطان گردن رحم باید با شروع مقاربت  مهبلی یا از سن ۲۱ سالگی آغاز شود . در زنان کم خطر اگر آزمون پی در پی طبیعی باشند ،می توان آزمون غربالگری را هر سه سال یکبار انجام داد . در زنانی که در خطر بیشتری هستند ،غربالگری با فواصل کوتاهتر توصیه می شود . غربالگری در زنان مسن تر  از ۷۰ سال که حداقل سه آزمون طبیعی پی در پی در ۱۰ سال گذشته داشته اند یا زنانی که رحم آنها به طور کامل برداشته شده است ،ممکن است ضروری نباشد .

آزمون های غربالگری سلول شناسی که غیر طبیعی هستند ،باید با کولپوسکوپی  به همراه بیوپسی مستقیم پیگیری شوند . از همه ضایعات قابل لمس یا آن هایی که می توان  با چشم غیر مسلح مشاهده کرد ،باید نمونه برداری کرد .

در مواردی که شک  به تهاجم میکروسکوپی یا سرطان گردن رحم در مراحل اولیه وجود دارد ،بیوپسی مخروطی گردن رحم اندیکاسیون دارد . این کار برای ارزیابی احتمال تهاجم صورت می گیرد .

برخلاف سایر سرطان های تناسلی که از طریق جراحی مرحله بندی  می شوند ،در این سرطان ،مرحله بندی بیشتر از طریق ارزیابی بالینی صورت می گیرد . مرحله بندی باید شامل مشاهده ،لمس ،کولپوسکوپی ،کورتاژآندوسرویکس ،هیستروسکوپی ،سیستوسکوپی ،پروکتوسکوپی ،پیلوگرافی وریدی و بررسی ریه ها  و اسکلت با پرتو نگاری X باشد . بیوپسی مخروطی قسمتی  از مرحله بندی  بالینی در نظر گرفته می شود . معاینه بالینی ممکن است  با کمک بیهوشی انجام شود .اسکن CT و MRI در برنامه ریزی درمان ارزشمند هستند ،ولی در مرحله بندی استفاده نمی شوند . این روش ها برای بررسی وضعیت گره های لنفاوی و گسترش تومور در لگن مفید هستند . آزمون های آزمایشگاهی عبارند از : CBC،BUN و کراتینین و آزمون های عملکرد کبدی . این آزمون ها کم خونی و متاستاز را ارزیابی می کنند . در بیمارانی که مبتلا به HPV تشخیص داده شده اند ،به فکر سایر بیماری های STD،به ویژه HIV باشید .

پیش آگهی در رابطه با سرطان دهانه رحم  

پیش آگهی عمدتا به مرحله تومور  و وضعیت غدد لنفاوی بستگی دارد ،بقا ۵ ساله تومور هایی که در مراحل اولیه هستند تا ۹۰ درصد می رسد . بقا در تومور های پیشرفته به کمتر از ۱۵ درصد می رسد . باید گفت وضعیت غدد لنفاوی مهم ترین عامل در تعیین پیش آگهی پس از مرحله تومور است . وضعیت عملکردی مهبل پس از هیسترکتومی ریشه ای بهتر از پرتو درمانی است . پرتو درمانی باعث کاهش طول قطر و خاصیه لیز بودن مهبل می شود .

غربالگری سرطان دهانه رحم

اکثریت افراد پاپ اسمیر را برای تمام زنانی که از خطر جنسی فعال هستند یا به سن ۱۸ سال می رسند ،توصیه می کنند . در خانم های با خطر پایین (آن هایی که سه مورد پاپ اسمیر متوالی آن ها طبیعی است و هیچ سابقه ای از پاپ اسمیر غیر طبیعی  ندارند )می توان پاپ اسمیر  را هر ۲-۳ سال یکبار انجام داد . پاپ اسمیر در افرادی که به علت مسائل خوش خیم ،کل رحم آن ها برداشته شده است باید متوقف شود . بعضی گروه ها توصیه می کنند در افراد  با خطر پایین که پاپ اسمیر های آن ها به طور متوالی طبیعی بوده است پس از سن ۵۶-۷۰ سال اسمیر لازم نیست و بعضی ها توصیه به انجام آن هر ۲-۳ سال یکبار می کنند .

واکسیناسیون علیه HPV جهت جلوگیری از عفونت دائم و همچنین ناهنجاری های سلولی ناشی از HPV نوع ۱۶ موثر است . واکسیناسیون احتمالا دستورالعمل های غربالگری را در آینده تغییر می دهد .

دکتر اعظم السادات موسوی در این فیلم درباره سرطان دهانه رحم می پردازد .

تاثیرات جانبی غربالگری سرطان دهانه رحم

ایجاد ناراحتی به علت کاربرد اسپکیولوم جهت انجام آزمایش

ناراحتی در مورارد زیر بارزتر است:

  • واژینیسموس
  • آتروفی مخاطی
  • بکارت پاره نشده
  • سابقه سواستفاده یا آسیب جنسی

اگر گردن رحم طبیعی باشد آزمایش همراه مختصری خونریزی خواهد بود .

کارایی غربالگری سرطان دهانه رحم

این روش به عنوان موفق ترین روش شناسایی و جلوگیری از سرطان که تاکنون ابداع شده است شمرده می شود . مطالعات کاهش قابل ملاحظه ای  در موارد سرطان تهاجمی دهانه رحم در اثر استفاده از این روش را نشان می دهد . اگر چه حساسیت یک نوبت آزمایش پایین است (۶۰-۸۰ درصد برای ضایعات با درجات بالا )ترکیب غربالگری های مکرر و این حقیقت که زمان زیادی از سرطان موضعی تا سرطان پیشرفته طول می کشد، این آزمایش را خیلی موثر ساخته است . اختصاصی بودن در موارد ضایعات با درجات بالا بیش از ۹۰ درصد است . در زنانی که سابقه پاپ اسمیر طبیعی دارند اگر یک غربالگری انجام شود کمتر از ۱۰ مورد غیر طبیعی با درجات بالا در بین ده هزار زن پیدا خواهد شد .

سرطان گردن رحم

سرطان گردن رحم

آیا انجام غربالگری سرطان دهانه رحم می توان عوارضی به همراه داشته باشد ؟

انجام آزمایشات و نمونه برداری های ضروری در موارد مثبت کاذب ،موجب فشار های روحی و همچنین در موارد اشکالات با درجه پایین (که ممکن است خود به خود برطرف شود )درمان های غیر ضروری را موجب می شود .

درمان و مدیریت بیماری سرطان دهانه رحم

بسته به مرحله بیماری به کمک برداشتن به روش جراحی ،از بین بردن با لیزر ،هیسترکتومی ،شیمی درمانی و یا پرتو تابی درمان می شود .

مرحله O:برداشتن به روش جراحی ،از بین بردن با لیزر ،یا درمان موضعی با فلورواوراسیل

مرحله Ia: هیسترکتومی ساده

مرحله Ib یا IIa:هیسترکتومی ریشه ای به علاوه  لنفادنکتومی لگن ،یا پرتو درمانی تمام لگن

مرحله IIb و بالاتر :پرتو درمانی به علاوه شیمی درمانی  با پایه سیس پلاتین

هیستروسکومی ریشه ای شامل برداشتن رحم ،یک چهارم فوقانی مهبل ،رباط های رحمی –خارجی و رحمی – مثانه ای ،پارامتر و در آوردن غدد لنفاوب لگن است .

پرتو تابی کمکی پس از عمل در بیمارانی اندیکاسیون دارد که عوامل پر خطر یا با خطر متوسط برای عود بیماری دارند . عوامل بالا بودن خطر عبارتند از :مثبت بودن لبه ها ی قسمت برداشته شده از نظر سرطان یا نزدیک بودن این لبه ها به بافت سرطانی ،مثبت بودن غدد لنفاوی و گرفتاری میکروسکوپی پارامتر .

عوامل با خطر متوسط عبارتند از :بزرگ بودن اندازه تومور ،تهاجم عمیق به استرومای گردن رحم و تهاجم به فضای لنفی – عروقی .

پرتو درمانی اولیه شامل پرتو تابی خارجی به علاوه براکی تراپی است تا بدین ترتیب دوز اشعه ای که به تومور مرکزی اولیه می رسد بیشتر شود .لازم به ذکر است که  واکسن HPV  موجود است ،این واکسن از عفونت اولیه با HPV سروتیپ ۱۶ و ۱۸جلوگیری می کند . این سروتیپها ۷۰ درصد از موارد سرطان گردن رحم را باعث می شوند . افراد مونث غیر بارداری که در سنین ۹ تا۲۶ سال به سر می برند ،واجد شرایط هستند .

درمان های جانشین سرطان دهانه رحم

اتوپایپ ،تفسیر پاپ اسمیر استاندارد به کمک کامپیوتر (در مقایسه با بررسی توسط فرد )که در موارد دوم به بعد استفاده می شود .

پاپ اسمیر محلول در مایع نمونه به روش استاندارد گرفته می شود اما در نگهدارنده مایع قرار داده شده  و آزمایشگاه  از آن نمونه تهیه کرده و قادر خواهد بود سلول های دهانه رحم را از دیگر سلول ها جدا کند . این اقدام منجر به بهبود کیفیت پاپ اسمیر خواهد شد و مایع بعد ها جهت بررسی DNA و HPV استفاده می شود . مشاهده دهانه رحم ،به  عنوان کمک به پاپ اسمیر  مفید است ولی اغلب به عنوان وسیله غربالگری کافی به نظر نمی رسد .

سرویکوسکوپی،مشاهده دهانه رحم پس از اینکه به وسیله اسیداستیک شستشو داده می شود در مناطقی که پاپ اسمیر قابل دسترسی نیست در صورتی که با عکس برداری و بزرگنمایی همراه باشد از حساسیت و اختصاصی بودن بالاتری برخوردار است ولی در حال حاضر در دست تکمیل است . آزمایش HPV از آنجایی که عفونت های HPV اغلب گذرا می باشند غربالگری HPV یک روش منطقی نیست . غربالگری HPV در مورد ASCUSمفید است .

پاسخ

بیست − 5 =