حقایقی درباره سرطان رحم؛ از شایعه تا واقعیت

سرطان رحم یکی از شایع ‌ترین انواع سرطان در میان بانوان است که تشخیص زودهنگام آن نقش کلیدی در درمان موفق نیز دارد. این بیماری که از بافت داخلی یا خارجی رحم شروع می‌شود، در مراحل اولیه علائمی ندارد اما با پیشرفت به مشکلات جدی منجر خواهد شد. خوشبختانه، با پیشرفت‌های پزشکی در حوزه‌های تشخیص و درمان، امروزه راهکارهای موثری برای کنترل و درمان سرطان رحم وجود دارد. در این مقاله، به بررسی علائم، عوامل خطر و روش‌های پیشگیری و درمان این بیماری می‌پردازیم.

سرطان رحم چیست؟

سرطان رحم، که به آن سرطان اندومتر نیز گفته می‌شود، نوعی بیماری بدخیم است که در بافت پوششی رحم رشد می‌کند. این بیماری در زنانی که به سن یائسگی رسیده‌اند، بیشتر دیده می‌شود، اگرچه در زنان جوان هم رخ می‌دهد. علائم رایج سرطان رحم شامل خونریزی غیرطبیعی واژینال خصوصا پس از یائسگی، درد لگنی و ترشحات غیرعادی واژینال است. عوامل خطر شامل چاقی، دیابت، سابقه خانوادگی سرطان رحم و استفاده از هورمون ‌های درمانی خاص می‌باشد. تشخیص از طریق معاینات بالینی، سونوگرافی و بیوپسی اندومتر انجام می‌شود تا بهترین دکتر انکولوژی زنان بتوانید بهترین روش درمانی را انتخاب نماید.

چگونه متوجه شوم سرطان رحم دارم؟

علائم سرطان رحم به صورت تدریجی بروز می‌کنند و در مراحل اولیه خفیف می‌باشند. برخی از علائم شایع عبارتند از:

• خونریزی غیرطبیعی واژینال: خونریزی بین دوره‌ های قاعدگی یا خونریزی شدید در دوران یائسگی از رایج ‌ترین علائم است.
• درد لگنی: احساس درد یا فشار در ناحیه لگن، به خصوص هنگام رابطه جنسی یا در هنگام حرکت.
• ترشحات غیرطبیعی واژینال: ترشحات واژینال که آبکی، خونی یا بدبو می‌باشند.
• احساس سنگینی در شکم: بعضی از زنان احساس سنگینی یا پری در ناحیه شکم دارند.
• کاهش وزن غیرقابل توضیح: کاهش وزن ناگهانی و بدون دلیل مشخص.
• مشکل در ادرار یا دفع: فشار بر روی مثانه منجر به مشکل در ادرار یا احساس نیاز به دفع بیشتر می‌شود.

علل سرطان رحم

علت دقیق سرطان رحم هنوز کاملا مشخص نیست، اما چندین عامل خطر وجود دارد که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند. برخی از این عوامل عبارتند از:

• افزایش سطح استروژن: استفاده طولانی ‌مدت از هورمون‌ های استروژن یا چاقی باعث افزایش سطح استروژن در بدن می‌شود که یکی از عوامل مهم در بروز سرطان رحم است.
• یائسگی دیرهنگام یا عدم یائسگی: زنانی که یائسگی دیرتر از ۵۰ سالگی تجربه می‌کنند، بیشتر در معرض خطر سرطان رحم قرار می‌گیرند، زیرا مدت زمان طولانی ‌تری در معرض استروژن قرار دارند.
• چاقی: چاقی باعث افزایش تولید استروژن در بدن می‌شود، که یکی از عوامل خطر اصلی برای سرطان رحم است.
• سابقه خانوادگی و ژنتیک: داشتن سابقه خانوادگی سرطان رحم یا دیگر انواع سرطان‌ های مرتبط با هورمون‌ ها، مانند سرطان تخمدان یا پستان، خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش می‌دهد. برخی جهش‌ های ژنی مانند جهش در ژن‌ های BRCA نیز با این بیماری مرتبط هستند.
• اختلالات هورمونی: اختلالاتی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک که باعث عدم تعادل هورمونی می‌شود، احتمال ابتلا به سرطان رحم را افزایش می‌دهد.
• دیابت:  خانم هایی که مبتلا به دیابت هستند نیز بیشتر در معرض خطر سرطان رحم قرار دارند.
• پیشینه پزشکی: زنانی که سابقه درمان با داروهای هورمونی برای سرطان پستان یا مشکلات دیگر دارند، بیشتر به سرطان رحم مبتلا می‌شوند.
• سن بالا: سرطان رحم عمدتا در بانوان مسن تر دیده می‌شود و با افزایش سن، خطر ابتلا به آن بیشتر می‌شود.

تشخیص سرطان رحم از طریق ترکیبی از معاینات بالینی، آزمایش ‌ها و تصویربرداری ‌ها انجام می‌شود. در ابتدا، پزشک معاینه فیزیکی و گاهی معاینه لگنی را برای بررسیعلائم مشکوک انجام می‌دهد. سپس برای تأیید تشخیص، آزمایش ‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی ترانس ‌واژینال یا سی‌ تی ‌اسکن درخواست می‌شود تا وضعیت رحم و هرگونه توده یا تغییرات مشکوک را بررسی کند. یکی از مهم ‌ترین روش‌ها برای تشخیص قطعی، بیوپسی اندومتر است که در آن نمونه ‌ای از بافت رحم برداشته شده و بررسی می‌شود. در صورت لزوم، پزشک تست‌های اضافی مانند هیستروسکوپی را برای ارزیابی دقیق ‌تر انجام می‌دهد.

روش های پیشگیری از سرطان رحم

اگرچه هیچ روش قطعی برای پیشگیری از سرطان رحم وجود ندارد، اما می‌توان با رعایت برخی از نکات و تغییرات در سبک زندگی، خطر ابتلا به این بیماری را کاهش داد.

• حفظ وزن مناسب و رژیم غذایی متعادل با مصرف میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل به کاهش خطر ابتلا به سرطان رحم کمک می‌کند. چاقی یکی از عوامل خطر اصلی است.
• فعالیت بدنی منظم به کنترل وزن و کاهش سطح استروژن در بدن کمک می‌کند، که در کاهش خطر سرطان رحم مؤثر است.
• زنان باید از استفاده طولانی ‌مدت از هورمون ‌های استروژن بدون پروژسترون اجتناب کنند، زیرا خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش می‌دهد. در صورت نیاز به درمان هورمونی، مشاوره با پزشک برای انتخاب بهترین گزینه ضروری است.
• سیگار کشیدن خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان، از جمله سرطان رحم، را افزایش می‌دهد. ترک سیگار سلامت کلی را بهبود می‌بخشد و خطر ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهد.
• انجام معاینات دوره ‌ای و پیگیری منظم سلامت رحم، به ویژه در زنانی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند، به شناسایی زودهنگام تغییرات غیرطبیعی کمک کرده و شانس درمان موفقیت ‌آمیز را افزایش می‌دهد.
• درمان اختلالات هورمونی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا ناهنجاری‌ های قاعدگی که باعث افزایش سطح استروژن می‌شود، خطر ابتلا به سرطان رحم را کاهش می‌دهد.

سوالات متداول سرطان رحم

سرطان رحم بر باروری تأثیر می‌گذارد؟

در صورتی که جراحی برای درمان سرطان رحم شامل برداشتن رحم باشد، فرد قادر به بارداری نخواهد بود. با این حال، اگر سرطان در مراحل اولیه باشد و درمان‌ های کم‌ تهاجمی ‌تر انجام شود، احتمال حفظ باروری وجود دارد.

می‌توان از درمان‌های هورمونی برای پیشگیری از سرطان رحم استفاده کرد؟

درمان‌ های هورمونی باید تحت نظارت پزشک باشد. استفاده طولانی‌ مدت از استروژن بدون پروژسترون خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش می‌دهد. بنابراین، درمان‌های هورمونی باید با دقت و مشاوره پزشکی انجام شود.

سرطان رحم به سایر قسمت‌های بدن پخش می‌شود؟

اگر سرطان رحم به موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند به سایر ارگان‌ ها مانند تخمدان‌ ها، مثانه، روده و غدد لنفاوی گسترش یابد. به همین دلیل تشخیص زودهنگام بسیار مهم است.

نتیجه گیری

سرطان رحم یک بیماری جدی است که با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد و شانس بهبودی را افزایش داد. آگاهی از علائم اولیه، رعایت سبک زندگی سالم و انجام معاینات پزشکی منظم نقش مهمی در پیشگیری و درمان این بیماری ایفا کند. مهم است که هر زن با شناخت عوامل خطر و مشاوره با پزشک خود، به حفظ سلامت رحم و دیگر ارگان ‌های بدن توجه ویژه‌ ای داشته باشد.