فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی در کاربرد، نحوه انجام، نتایج و هزینه
فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی به تفاوتشان در هدف، زمان انجام، میزان دقت، تهاجمی بودن و جایگاه تشخیصی آنها مربوط میشود. پاپ اسمیر یکی از آزمایشات دورهای زنان است که فقط اطلاعات اولیهای از وضعیت سلولها ارائه میدهد. اما کولپوسکوپی، بافت دهانه رحم را دقیقتر بررسی میکند و در صورت لزوم، با بیوپسی همراه میشود. پزشک کولپوسکوپی را فقط وقتی تجویز میکند که نتیجه پاپ اسمیر غیرعادی باشد. با توجه به فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی، تصمیم نهایی درباره اینکه کدام روش مناسبتر است، به عهده متخصص زنان و زایمان خواهد بود.
فهرست مطالب
فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی در چیست؟
پاپ اسمیر و کولپوسکوپی هر دو برای بررسی سلامت دهانه رحم استفاده میشوند، اما تفاوتهای زیادی با هم دارند. آشنایی با این تفاوتها به شما کمک میکند تا روند تشخیص و درمان را با آگاهی بیشتری طی کنید.
برای مشاوره با دکتر اعظم السادات موسوی، بهترین دکتر انکولوژی زنان با مطب تماس بگیرید.
در ادامه، مهمترین تفاوتهای بین کولپوسکوپی و تست پاپ اسمیر را با هم بررسی میکنیم:
تفاوت پاپ اسمیر و کولپوسکوپی در هدف و کاربرد آزمایش
از تست پاپ اسمیر برای غربالگری اولیه بیماریهای دهانه رحم و شناسایی زخم، التهاب و همچنین تشخیص زودرس سرطان رحم استفاده میکنند. اگر نتایج پاپ اسمیر غیرطبیعی باشند، آن وقت پزشک کولپوسکوپی را برای بررسی دقیقتر ناهنجاریهای احتمالی و تشخیص نهایی تجویز میکند.
علاوه بر این، کولپوسکوپی در موارد زیر هم تجویز میشود:
- خونریزی یا لکهبینی غیرعادی
- ترشحات واژینال غیر معمول یا درد لگنی
- مثبت بودن تست HPV نوع پرخطر
- سابقه قبلی آلودگی به ویروس HPV
- تشخیص زگیل تناسلی
تفاوت در ابزار، مدت زمان و روش انجام
پاپ اسمیر و کولپوسکوپی از لحاظ روش انجام و ابزارهای مورد استفاده نیز با هم فرق میکنند. در هر دو آزمایش، پزشک دهانه رحم را با ابزاری به نام اسپکولوم باز میکند. اما از این جا به بعد، فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی مشخص میشود:
- پاپ اسمیر: پزشک با یک برس یا سواب، سلولهای دهانه رحم را جمع کرده و این نمونه را به آزمایشگاه میفرستد. پاپ اسمیر درد ندارد و چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد.
- کولپوسکوپی: در روش کولپوسکوپی، پزشک بعد از باز کردن دهانه رحم با اسپکولوم، از دستگاهی به نام کولپوسکوپ برای بزرگنمایی و بررسی دقیق بافتهای دهانه رحم استفاده میکند. این ابزار درست مثل یک میکروسکوپ، جزئیات دهانه رحم را بزرگ و واضح نشان میدهد. گاهی اوقات پزشک در این روند نمونهبرداری (بیوپسی) هم انجام میدهد که کمی دردناک است. کولپوسکوپی نسبت به پاپ اسمیر زمان بیشتری طول میکشد.
فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی در میزان دقت
درباره تفاوت پاپ اسمیر و کولپوسکوپی از لحاظ دقت باید گفت که پاپ اسمیر دقت متوسطی دارد و حدود ۶۰ درصد تغییرات سلولی را شناسایی میکند، ولی کولپوسکوپی با دقتی نزدیک به ۹۹ درصد، محل دقیق ضایعات را مشخص مینماید؛ برای همین کولپوسکوپی روش تشخیصی دقیقتری به حساب میآید. با این روش، متخصص زنان، زایمان و نازایی وضعیت سلولهای غیرطبیعی رحم را دقیقتر بررسی میکند.
تفاوت پاپ اسمیر و کولپوسکوپی در میزان تهاجمی بودن
پاپ اسمیر روش غیر تهاجمی و سادهای است. از آنجایی که در این تست، پزشک فقط سلولهای رحم را برای ارسال به آزمایشگاه جمعآوری میکند، بیمار درد یا ناراحتی خاصی حس نمیکند. اما کولپوسکوپی، مخصوصا اگر با بیوپسی همراه باشد، کمی دردناک است. در این روش پزشک باید برش کوچکی به بافت رحم بزند و این برش را بردارد؛ بنابراین بیمار درد خفیفی احساس میکند.
تفاوت در نیاز به تکرار آزمایش
پاپ اسمیر آزمایشی دورهای است که بسته به سن و شرایط بدنی زنان، هر سال یا هر 3 سال یک بار باید انجام شود. اما کولپوسکوپی جزو آزمایشهای روتین و چکاپهای همیشگی زنان محسوب نمیشود و فقط در صورت مشاهده سلولهای غیرطبیعی در پاپ اسمیر، تجویز میشود. این روش صرفا برای بررسی دقیقتر استفاده میشود و در بیشتر موارد، نیاز به تکرار دوباره آن وجود ندارد؛ مگر به تشخیص پزشک.
فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی در نتیجهگیری و مراحل بعد
نتیجه پاپ اسمیر اطلاعات ابتدایی از وضعیت سلولی دهانه رحم را در اختیار پزشک قرار میدهد. اگر نتیجه آزمایش غیرعادی باشد، پزشک کولپوسکوپی را تجویز میکند. اما بعد از تفسیر نتیجه کولپوسکوپی توسط پزشک، معمولا به آزمایش دیگری نیاز نیست و روند درمان شروع میشود. بنابراین، تفاوت پاپ اسمیر و کولپوسکوپی نهتنها در نوع آزمایش، بلکه در جایگاهشان در روند تشخیص بیماری هم دیده میشود.
بیشتر بخوانید: راه های انتقال زگیل تناسلی
تفاوت در هزینه آزمایش
فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی از لحاظ هزینه هم بسیار مهم است. کولپوسکوپی معمولا هزینه بالاتری نسبت به پاپ اسمیر دارد. استفاده از تجهیزات پیشرفتهتر، دقت بیشتر و احتمال نیاز به نمونهبرداری باعث بالا رفتن هزینه کولپوسکوپی میشود. در طرف مقابل، پاپ اسمیر سادهتر و ارزانتر است. نکته خوب اینجاست که هر دو آزمایش معمولا تحت پوشش بیمه قرار دارند.
پاپ اسمیر یا کولپوسکوپی؟ کدام بهتر است؟
حرف از فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی که میشود، این سوال برای خیلی از خانمها پیش میآید که پاپ اسمیر بهتر است یا کولپوسکوپی؟ در جواب چنین سوالی باید گفت که هر کدام از این آزمایشات با هدف خاصی انجام میشوند؛ بنابراین نمیتوان گفت کدام بهتر است.
اگر بیمار علائم خاصی نداشته باشد و نتایج آزمایشات دورهای پاپ اسمیر هم طبیعی باشند، نیازی به کولپوسکوپی نیست و همان پاپ اسمیر بهترین گزینه است. اما در صورت مشکوک یا غیرطبیعی بودن نتیجه پاپ اسمیر، کولپوسکوپی شرایط بررسی دقیقتر را برای پزشک فراهم میکند و مناسبتر خواهد بود.
توصیههای نهایی
با وجود تفاوت پاپ اسمیر و کولپوسکوپی، هر دوی این روشها نقش مهمی در تشخیص بهموقع مشکلات احتمالی رحم ایفا میکنند. پاپ اسمیر برای غربالگری اولیه و کولپوسکوپی برای بررسیهای دقیقتر و تشخیص نهایی انجام میشوند. بر اساس دستورالعملهای انجمن متخصصین زنان و زایمان ایران، این دو روش جزو اصلیترین و ضروریترین ابزارهای تشخیصی برای حفظ سلامت دهانه رحم و پیشگیری از بیماریهایی مثل سرطان رحم به شمار میروند.
سوالات متداول
فرق پاپ اسمیر و کولپوسکوپی از لحاظ آمادگی قبلی چیست؟
برای پاپ اسمیر باید ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از آزمایش از رابطه جنسی، شستشوی داخلی و استفاده از تامپون پرهیز کنید. اما کولپوسکوپی آمادگی خاصی نمیخواهد، مگر اینکه با بیوپسی همراه باشد. در این صورت باید از مصرف آسپرین و داروهای ضد انعقاد قبل از کولپوسکوپی خودداری کنید.
پاپ اسمیر و کولپوسکوپی از لحاظ مراقبتهای بعد از آزمایش چه تفاوتی دارند؟
آزمایش پاپ اسمیر مراقبت خاصی نیاز ندارد، اما بعد از کولپوسکوپی با بیوپسی باید تا چند روز از رابطه جنسی، استفاده از تامپون و شستشوی داخل واژن خودداری کنید.
پاپ اسمیر و کولپوسکوپی در تشخیص زگیل تناسلی چه تفاوتی دارند؟
تست پاپ اسمیر توانایی تشخیص زگیل تناسلی را ندارد و فقط تغییرات سلولی را نشان میدهد. ولی کولپوسکوپی با مشاهده دقیق بافت دهانه رحم و امکان نمونهبرداری، زگیل تناسلی را بهتر شناسایی میکند.
